Kontrplak (plywood) nedir?

Kontrplak nedir?

Kontrplak (İngilizce plywood), ince ağaç kaplamaların (soyma levhaların) lif yönleri birbirine dik gelecek şekilde üst üste tutkallanıp preslenmesiyle üretilen bir levhadır. Adını Fransızca “zıt plakalar” anlamından alır. Lif yönlerinin çaprazlanması, kontrplağa aynı kalınlıktaki masif ahşaba göre daha yüksek boyut kararlılığı, daha az çalışma ve her yönde dengeli bir dayanım kazandırır.

Kontrplak genellikle tek sayıda katla (3, 5, 7, 9, 11, 13…) üretilir; böylece orta katın iki yanı simetrik olur ve levha eğilmez. İnşaatta kalıp malzemesi olarak, otomotivde taşıt tabanı olarak, mobilya, denizcilik ve ambalaj sektörlerinde yaygın olarak kullanılır.

Kontrplak nasıl üretilir?

Fabrikamızda kontrplak üretimi şu adımlarla yapılır:

• Soyma: Tomruklar döndürülerek ince kaplama (soyma levha) hâline getirilir.
• Kurutma: Kaplamalar, tutkallamaya uygun nem oranına kadar kurutulur.
• Tutkallama: Kaplamalar lif yönleri dik gelecek şekilde tutkallanıp dizilir.
• Presleme: Sıcak preste basınç ve ısı altında tek levha hâline getirilir.
• Film kaplama ve bitirme: Gerekirse yüzeye fenolik film kaplanır, levhalar ebatlanır ve kenarları boyanır.

Kontrplak türleri

Kontrplaklar kullanıldıkları ağaca, yüzeylerine ve kullanım amacına göre ayrılır:

• Film kaplı (kalıp) kontrplak: Yüzeyi fenolik film kaplı; beton kalıbı için.
• Huş kontrplak: Yoğun, çok katlı ve dayanıklı; kalıp, mobilya ve taşıt tabanı için.
• Çam kontrplak: Hafif ve ekonomik; kalıp ve genel inşaat işleri için.
• Marin kontrplak: Suya dayanıklı tutkal ve kaliteli kaplamalı; tekne ve nemli ortamlar için.
• Desenli (wiremesh, hexa) kontrplak: Kaydırmaz yüzeyli; tır, dorse ve rampa zeminleri için.
• İzolasyonlu kontrplak: Ses ve titreşim yalıtımlı; otobüs ve özel araç zeminleri için.

Tutkal sınıfları: WBP ve MR farkı

Kontrplağın suya dayanımını belirleyen en önemli etken tutkaldır. WBP (weather and boil proof — hava ve kaynamaya dayanıklı) tutkal genellikle fenol-formaldehit esaslıdır; dış mekân ve ıslak koşullar için uygundur. MR (moisture resistant — neme dayanıklı) tutkal ise iç mekânda nemli ortamlar için tasarlanmıştır, sürekli suya maruz kalan uygulamalar için önerilmez.

Avrupa standartlarında (EN 314-2) yapıştırma kalitesi üç sınıfa ayrılır: Sınıf 1 kuru iç mekân, sınıf 2 nemli veya korunaklı dış mekân, sınıf 3 ise açık dış mekân koşulları içindir. Film kaplı kalıp kontrplağı ve marin kontrplak için WBP (fenolik) tutkal tercih edilir.

Yüzey kalite sınıfları (B, BB, CP, C)

Kontrplağın yüz ve arka kaplamaları, üzerindeki budak, renk farkı ve onarım miktarına göre sınıflandırılır. B sınıfı en temiz yüzeydir; BB’de küçük onarımlar ve yamalar bulunabilir; CP boyama veya kaplama için uygundur; C ise görünüşün önemsiz olduğu yapısal işler içindir. Yüz/arka kombinasyonu B/BB, BB/CP gibi yazılır.

Yüzey onarımı ve zımpara seçenekleri

Doğal kaplamalı (filmsiz) kontrplaklarda yüzeydeki budak ve açıklıklar kalite sınıfına göre onarılır. BB kalitede bu onarımları kelebek (butterfly) şeklindeki kaplama yamalarıyla yapıyoruz; yama lif yönüyle uyumlu, düzgün bir yüzey sağlar. İsteğe bağlı olarak yüzeyi macunlu (putty) da hazırlayabiliyoruz; bu yöntem özellikle boyanacak veya üzeri kaplanacak levhalarda tercih edilir.

Filmsiz kontrplakları istenen yüzey pürüzsüzlüğüne göre 60, 120 veya 220 kum (grit) zımpara ile zımparalayabiliyoruz. 60 kum yüzeyi sonraki işlemler için hazırlar, 120 kum genel kullanım için düzgün bir yüzey verir, 220 kum ise vernik, boya ve dekoratif uygulamalar için en ince yüzeyi sağlar.

Standartlar ve sertifikalarımız

Üretimimiz uluslararası standartlara ve bağımsız belgelendirmelere dayanır:

• EN 636: Kontrplağın kuru (EN 636-1), nemli (EN 636-2) ve dış (EN 636-3) koşullarda kullanımına ilişkin Avrupa ürün standardı.
• CARB Phase 2 (ULEF): Kaliforniya Hava Kaynakları Kurulu’nun formaldehit emisyon sınırları; ULEF, ultra düşük formaldehit emisyonlu reçine kullanımını ifade eder.
• FSC®: Ahşabın sorumlu yönetilen ormanlardan geldiğini ve tedarik zincirinde izlenebildiğini gösteren sertifika.
• ISO 9001: Kalite yönetim sistemi.
• RINA: Uluslararası sınıflandırma ve belgelendirme kuruluşu RINA tarafından verilen sertifika.

Doğru kontrplak nasıl seçilir?

Sipariş vermeden önce şu beş soruyu yanıtlamanız doğru ürüne ulaşmanızı kolaylaştırır:

• Nerede kullanılacak? (kalıp, zemin, mobilya, tekne, iç kaplama)
• Suyla veya nemle temas edecek mi? (WBP / MR tutkal)
• Ne kadar yük taşıyacak? (kalınlık ve ağaç türü)
• Yüzey görünür kalacak mı? (kalite sınıfı, film veya doğal kaplama)
• Hangi ebat ve miktarda? (standart veya özel ölçü)

Sıkça sorulan sorular