| Ağaç türü | Üreticilerde görülen aralık | Hesapta kullanılan ortalama | 18 mm plaka (2500 × 1250) | 18 mm, 1 m² |
|---|---|---|---|---|
| Huş | 640–760 kg/m³ | 700 kg/m³ | ≈ 39,4 kg | ≈ 12,6 kg |
| Kayın | 700–800 kg/m³ | 740 kg/m³ | ≈ 41,6 kg | ≈ 13,3 kg |
| Çam | 550–660 kg/m³ | 600 kg/m³ | ≈ 33,8 kg | ≈ 10,8 kg |
| Kavak | 420–520 kg/m³ | 475 kg/m³ | ≈ 26,7 kg | ≈ 8,5 kg |
Değerler %8–12 nem oranındaki filmsiz kontrplak içindir. Kaynaklar: üretici teknik föyleri (ör. WISA huş kontrplak için 680 ± 50 kg/m³) ve PEFC’nin ahşap ve ahşap esaslı levhalar için yayımladığı referans yoğunluk tablosu.
Kontrplak yoğunluğu nedir?
Yoğunluk, bir malzemenin birim hacminin kütlesidir; kontrplakta kg/m³ ile ifade edilir. Kontrplağın yoğunluğunu büyük ölçüde iç katmanlarda kullanılan ağaç türü belirler; yüz kaplamaları ince olduğu için etkisi sınırlıdır. Bu nedenle yüzü huş, iç katmanları kavak olan bir levhanın yoğunluğu tam huş kontrplağa göre belirgin biçimde düşüktür.
Kontrplak, üretildiği ağaçtan biraz daha yoğundur: tutkal ve sıcak preste sıkıştırma, yoğunluğu yaklaşık 30–50 kg/m³ artırır. Örneğin huş ağacının referans yoğunluğu %12 nemde yaklaşık 660 kg/m³ iken huş kontrplak genellikle 680–700 kg/m³ civarındadır.
Kontrplak ağırlığı nasıl hesaplanır?
Bir kontrplak plakasının ağırlığı, hacmi ile yoğunluğunun çarpımıdır: Ağırlık (kg) = Boy (m) × En (m) × Kalınlık (m) × Yoğunluk (kg/m³).
Örnek: 2500 × 1250 mm, 18 mm huş kontrplak → 2,5 × 1,25 × 0,018 = 0,05625 m³ → 0,05625 × 700 ≈ 39,4 kg. Aynı plaka kavaktan üretildiğinde 0,05625 × 475 ≈ 26,7 kg gelir. 1 m² ağırlığı için kalınlığı (m) yoğunlukla çarpmanız yeterlidir: 18 mm huşta 0,018 × 700 ≈ 12,6 kg/m².
Ağırlığı değiştiren etkenler
Aynı ölçü ve ağaç türündeki iki levhanın ağırlığı şu nedenlerle farklı olabilir:
- Nem oranı: Kontrplak ortamdan nem alır; nem %8’den %12’ye çıktığında levha yaklaşık %3–4 ağırlaşır.
- Film kaplama: 125 g/m² film, iki yüzde m² başına yaklaşık 0,25 kg ekler (2500 × 1250 plakada ~0,8 kg). Ön yüzü 220 g/m² desenli wiremesh ve hexa levhalarda bu fark ~1,1 kg olur.
- Tutkal türü: Fenolik (WBP) tutkallı levhalar, iç mekân tutkallı levhalara göre biraz daha ağırdır.
- Kombi iç yapı: Farklı ağaçların birlikte kullanıldığı levhaların yoğunluğu, ağaçların oranına göre ikisinin arasında kalır.
- Kaplama kalınlığı ve pres basıncı: Üreticiye ve ürüne göre küçük farklar oluşturur.
Sevkiyat ve tonaj hesabı
Yoğunluk, bir tıra kaç m³ kontrplak yüklenebileceğini de belirler. Örneğin 24 tonluk yük kapasitesinde, yalnızca ağırlık sınırına göre yaklaşık 34 m³ huş, 40 m³ çam ya da 50 m³ kavak kontrplak taşınabilir (24.000 kg ÷ yoğunluk). Gerçek yükleme miktarı aracın hacmine, istif şekline, ambalaja ve varış ülkesinin yük mevzuatına göre değişir.
Sipariş planlarken m³ ile plaka adedi arasındaki dönüşüm için kalınlık rehberimizdeki “adet / m³” sütununu kullanabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
01Huş kontrplak yoğunluğu kaç kg/m³?
Huş kontrplağın yoğunluğu üreticiye ve iç yapıya göre genellikle 640–760 kg/m³ arasındadır; hesaplamalarımızda 700 kg/m³ kullanılır. İç katmanları kavak olan kombi levhalarda yoğunluk daha düşüktür.
021 m³ kontrplak kaç kg gelir?
Ağaç türüne bağlıdır: 1 m³ huş kontrplak yaklaşık 700 kg, kayın 740 kg, çam 600 kg, kavak ise 475 kg gelir. Film kaplı levhalarda film ağırlığı da eklenir.
03Kavak kontrplak neden daha hafif?
Kavak düşük yoğunluklu bir ağaçtır. Bu yüzden kavak kontrplak aynı kalınlıktaki huş kontrplağa göre yaklaşık %30 daha hafiftir; taşınması kolaydır ancak taşıma kapasitesi ve vida tutma gücü daha düşüktür.
04Film kaplı kontrplak neden daha ağır?
Fenolik film yüzeye m² başına 125 g (wiremesh ve hexa desenli yüzlerde 220 g) ekler ve fenolik tutkal kullanılır. 2500 × 1250 mm bir plakada film kaynaklı fark yaklaşık 0,8–1,1 kg’dır.
